گیربکس یکی از حیاتیترین و گرانترین قطعات خودرو است؛ قطعهای که کوچکترین بیتوجهی به آن میتواند باعث خرابیهای سنگین شود. بسیاری از رانندگان تا زمانی که مشکل جدی برای گیربکس بهوجود نیاید، متوجه اهمیت تعویض روغن گیربکس نمیشوند. در حالیکه هرگونه کاهش کیفیت یا کمبود آن، میتواند عملکرد خودرو را بهطور کامل مختل کند.
در این بلاگ جامع، قرار است بهصورت کامل و مرحلهبهمرحله تمام علائم تعویض روغن گیربکس خودرو را بررسی کنیم. این محتوا به شکلی نوشته شده که کاربر پس از خواندن، دقیق بداند چه زمانی باید روغن گیربکس را عوض کند، چه نشانههایی خطرناک هستند، و چرا بهتر است قبل از خرابی جدی، روغن با کیفیت تهیه کند.
چرا روغن گیربکس اهمیت حیاتی دارد؟
روغن گیربکس فقط یک مایع روانکننده ساده نیست؛ بلکه تمام حرکتهای داخلی گیربکس از جمله کلاچهای داخلی، توربین هیدرولیکی، بوشها، بلبرینگها و چرخدندهها وابسته به کیفیت این روغن است.
وظایف اصلی روغن گیربکس:
• کاهش اصطکاک بین قطعات
• خنک کردن سیستم انتقال قدرت
• جلوگیری از سایش
• انتقال قدرت هیدرولیکی در گیربکس اتومات
• افزایش طول عمر گیربکس
اگر روغن گیربکس دیر تعویض شود، خسارت وارد شده میتواند غیرقابل جبران باشد؛ زیرا گیربکسهای جدید بهخصوص مدلهای ۶، ۷، ۸ و ۹ سرعته بسیار حساستر از گذشته هستند.
مهمترین علائم تعویض روغن گیربکس خودرو
در ادامه به مهمترین و دقیقترین نشانههایی که نشان میدهد روغن گیربکس شما نیاز به تعویض دارد میپردازیم. اگر حتی یک یا دو مورد از این نشانهها را تجربه ک
ردهاید، یعنی زمان رسیدگی فرا رسیده است.
۱. تاخیر در تعویض دنده؛ اولین و خطرناکترین علامت
اگر هنگام حرکت بین دندههای مختلف احساس میکنید گیربکس با تأخیر عمل میکند، یا دندهها دیر جا میروند، احتمالاً روغن گیربکس کیفیت خود را از دست داده است.
این تأخیر معمولاً در شرایط زیر محسوستر میشود:
• هنگام شتابگیری
• زمانی که خودرو سرد است
• زمانی که خودرو بار دارد
دلیل این مشکل این است که روغن گیربکس قدیمی دیگر نمیتواند فشار هیدرولیکی لازم را ایجاد کند و در نتیجه پاسخدهی گیربکس کند میشود.
۲. تقه زدن هنگام تعویض دنده
یکی از بدترین نشانهها که اغلب رانندگان را نگران میکند، تقه زدن گیربکس است.
این موضوع میتواند در موارد زیر رخ دهد:
• هنگام حرکت از حالت ایست کامل
• هنگام تعویض دنده ۲ به ۳ یا بالعکس
• در توقفهای پشت سرهم داخل ترافیک
وقتی روغن گیربکس خراب میشود، قطعات داخلی آن بدون روانکاری کافی حرکت میکنند و همین موضوع باعث ایجاد ضربه میشود. اگر در این مرحله اقدام نکنید، ممکن است به خرابی جدی “مجموعه سوپاپ بدی” (Valve Body) یا حتی “توربین” منجر شود.
۳. ایجاد صدای غیرعادی از گیربکس
گیربکس اتوماتیک در حالت عادی تقریباً بیصدا کار میکند.
اگر صداهای زیر را شنیدید، باید نگران روغن باشید:
• صدای ناله
• صدای زوزه
• صدای تقتق
• صدای کوبش هنگام عقب رفتن
این صداها نشان میدهند که اصطکاک داخلی بیش از حد شده و روانکاری مناسب وجود ندارد.
۴. بوی سوختگی از روغن گیربکس
یکی از علائم بسیار جدی، ایجاد بوی سوختگی شبیه بوی سیم سوخته یا روغن داغ شده از ناحیه موتور و گیربکس است.
این نشانه بهمعنی این است که:
• روغن بیش از حد داغ شده
• خاصیت خود را از دست داده
• یا داخل گیربکس فشار بیش از حد وجود دارد
در این شرایط ادامه رانندگی میتواند منجر به آسیب دائمی شود.
۵. نشتی روغن گیربکس
اگر زیر خودرو لکههای قرمز، قهوهای یا حتی سیاه مشاهده کردید، احتمال نشتی وجود دارد.
نشتی روغن گیربکس بسیار خطرناک است چون:
• سطح روغن به سرعت کاهش پیدا میکند
• گیربکس خشک کار میکند
• حرارت داخلی بالا میرود
• و در نهایت گیربکس میسوزد
روغن گیربکس اتومات معمولاً رنگی بین قرمز روشن، صورتی، قهوهای یا زرد شفاف دارد.
اگر رنگ روغن به سمت قهوهای تیره یا سیاه رفته باشد، یعنی حتماً زمان تعویض رسیده است.
۶. کاهش شتاب و عملکرد ضعیف خودرو
گاهی راننده احساس میکند خودرو دیگر مثل قبل تیز نمیرود.
این یکی از علائم پنهان است که اغلب نادیده گرفته میشود.
دلیل این موضوع:
• روغن گیربکس کهنه نمیتواند انرژی را خوب منتقل کند
• تعویض دندهها نرم نیست
• خودرو دیرتر واکنش میدهد
این مشکل معمولاً با تعویض روغن گیربکس کاملاً برطرف میشود.
۷. لرزش خودرو هنگام حرکت
اگر هنگام حرکت خودرو لرزش خفیف یا شدید احساس میکنید، یا هنگام تغییر دندهها لرزش خاصی مشاهده میشود، احتمالاً روغن گیربکس کیفیت مناسب ندارد.
لرزش نشانه فرسودگی روغن یا کمبود روغن است.
۸. بالا رفتن دور موتور بدون افزایش سرعت
گاهی دور موتور بالا میرود اما سرعت خودرو زیاد نمیشود.
این نشانه، علامت اختلال در “کلاچهای داخلی گیربکس” است که به دلیل روانکاری نامناسب ایجاد میشود.
وقتی روغن گیربکس دیر تعویض شود، کلاچها لیز میخورند و انرژی به درستی منتقل نمیشود.
۹. روشن شدن چراغ هشدار گیربکس
در بسیاری از خودروهای جدید، چراغ هشدار:
• Transmission
• AT Oil Temp
• Gearbox Warning
روشن میشود.
روشن شدن این چراغ در بسیاری از مواقع بهمعنی افزایش دمای گیربکس یا خراب شدن روغن است.
چه زمانی باید روغن گیربکس را تعویض کنیم؟
بسته به نوع خودرو، نوع گیربکس و کیفیت روغن، زمان تعویض متفاوت است.
اما بهطور کلی:
گیربکس اتوماتیک:
هر ۶۰ تا ۸۰ هزار کیلومتر
گیربکسهای CVT:
هر ۴۰ تا ۶۰ هزار کیلومتر
گیربکسهای دوکلاچه (DCT / DSG):
هر ۳۰ تا ۵۰ هزار کیلومتر
البته این زمان برای رانندگی در شرایط سخت کمتر میشود:• رانندگی در ترافیک
• رانندگی در گرمای زیاد
• رانندگی با بار سنگین
• رانندگی پر شتاب
چرا تعویض بهموقع روغن گیربکس باعث صرفهجویی چند میلیونی میشود؟
گیربکس یکی از گرانترین قطعات خودرو است و معمولاً هزینه تعمیر آن بین:
• ۲۰ تا ۱۲۰ میلیون تومان (بسته به مدل خودرو)
در حالی که هزینه تعویض روغن گیربکس بسیار کمتر است و از خرابی این سیستم جلوگیری میکند.
پس صرف هزینه ناچیز برای یک روغن گیربکس باکیفیت بهتر از پرداخت هزینههای سنگین تعمیرات است.
چرا باید از روغن گیربکس اصل و استاندارد استفاده کنیم؟
استفاده از روغن تقلبی یا روغن نامناسب باعث آسیبهای زیر میشود:
• سایش شدید قطعات
• داغ شدن بیش از حد گیربکس
• تقه زدن
• تاخیر در تعویض دنده
• سوختن گیربکس
هنگام خرید روغن گیربکس، باید دقت کنید که دقیقاً مطابق با استاندارد کارخانه خودروساز باشد مثل:
• ZF Lifeguard
• ATF VI
• CVT NS2 / NS3
• DCT / DSG
در سایت ما میتوانی تمام این مدلها را با ضمانت اصل بودن تهیه کنی.
چگونه بفهمیم کدام روغن گیربکس مناسب خودروی ماست؟
اگر مطمئن نیستید کدام روغن برای خودروتان مناسب است، کافی است:
• مدل خودرو
• سال ساخت
• نوع گیربکس
را بدانید تا بهترین روغن را انتخاب کنید.
در بخش محصولات سایت، تمام مدلها با توضیحات کامل قرار داده شده و میتوانید دقیقاً روغن مناسب خودروتان را سفارش دهید.
سخن پایانی؛ روغن گیربکس را جدی بگیرید!
اگر هر کدام از علائم زیر را مشاهده کردید، یعنی زمان تعویض فرا رسیده است:
• تقه زدن
• تاخیر در تعویض دنده
• بوی سوختگی
• تغییر رنگ روغن
• نشتی
• لرزش
• صدای غیرعادی
• افزایش دور موتور
تعلل در تعویض روغن گیربکس میتواند یک هزینه کوچک را تبدیل به یک تعمیر چند دهمیلیونی کند.
پس اگر دوست دارید گیربکس خودرویتان سالم، روان و بیصدا کار کند، بهتر است همین امروز روغن مناسب را تهیه کنید.
در سایت ما میتوانید بهترین و معتبرترین برندهای روغن گیربکس را سفارش دهید و خیالتان از کیفیت، اصل بودن و استاندارد محصول راحت باشد.
